Bu ay ki röportajımızı Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği Başkanı Saffet Kalyoncu ile gerçekleştirdik.
 
1. Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği'nin faaliyetleri hakkında bilgi verebilir misiniz?

Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği; 5910 Sayılı Kanun kapsamında Ekonomi Bakanlığının ilişkili kuruluşu olarak, Türkiye İhracatçılar Meclisi çatısı altında faaliyet gösteren, Kanunla kurulmuş ihracatçıların üye olduğu kuruluştur. İhracatçıların mesleki faaliyetlerinin düzenlenmesi, üyesi ihracatçıların faaliyetlerinin geliştirilmesine ve ihracatın arttırılmasına yönelik çalışmalar yapmak, faaliyet gösterdiği Bölgede üretilen ürünlerin ihracatını artırmak, ihraç ürünlerinin yurtdışı piyasalarda tanıtımın yapılması, ihracatçılara yönelik yurtdışı Pazar araştırması, ticaret heyetleri ve alım heyetleri organize edilmesi, ihracatçıların karşılaştığı sorunların çözümüne yönelik çalışmalar yapılması başlıca faaliyetlerimiz arasında yer almaktadır. Bu amaçların gerçekleştirilmesine yönelik Birliğimiz faaliyetleri yoğun bir şekilde sürdürülmektedir. Bu çerçevede, özellikle Bölgemizde KOBİ statüsündeki firmalarımızın ihracat yetkinliğine sahip olabilmesi amacıyla kuruluşlarından faaliyet safhalarının tümünde birebir etkin hizmet verilerek ihracata kanalize edilmeleri sağlanmakta, dış ticaret yönelik düzenlediğimiz eğitim seminerleri ile bu firmalarımız dış ticaret mevzuat ve uygulamaları konusunda belli bir tecrübe düzeyine ulaşmalarına katkı sağlanmaktadır. Bunun yanında, üniversite mezunu gençlerimize yönelik de düzenlediğimiz eğitim seminerleri ile KOBİ’lerimizin dış ticaret alanında ihtiyaç duyacakları kalifiye eleman teminine de katkı sağlanmaktadır. Bölgemizde faaliyet gösteren tüm firmalara yönelik düzenlemiş olduğumuz eğitimlerle ihracat ve yatırımlara yönelik devlet yardımları ile çeşitli kurumlar tarafından verilmekte olan destekler konusunda da bilgilendirme yapılması, Ekonomi Bakanlığımızca verilmekte olan ihracata yönelik devlet yardımlarının başvuru mercii olarak gerekli işlemlerin sonuçlandırılması başlıca yürüttüğümüz faaliyetlerdir.

Bölge içinde tüm sektörlere yönelik faaliyet gösteren Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği, üyelerinin uluslararası pazarlara açılmaları, uluslararası pazarlarda partnerleri ile görüşme yapmaları amacıyla yapılan plan çerçevesinde çeşitli ülkelerde her yıl inceleme ziyaret programları ve akabinde de karşılıklı firmalar arası B2B görüşme programları düzenlemektedir.

2. Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği toplamda kaç ili kapsıyor ve bünyenizde toplam kaç üyeniz var?

1998 yılında Genel sekreterlik merkezi Trabzon olmak üzere Doğu Karadeniz Bölgesi Trabzon, Rize, Artvin ve Gümüşhane illerindeki ihracatçılara hizmet vermek amacıyla kurulan Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliğinin halen 2.150 kayıtlı üyesi bulunmaktadır.

Bilindiği üzere, halen yürürlükte bulunan 5910 sayılı Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri hakkındaki Kanun ile “İhracat Yönetmeliği” ilgili hükümleri gereği, bir gerçek veya tüzel kişinin ihracat yapabilmesi için faaliyet konusu ve Kanunu merkezinin bulunduğu Bölgedeki İhracatçı Birliğine üye olma zorunluluğu bulunmaktadır.

 
3. Birliğinizin yıllık toplam ihracat rakamlarını ve bu rakamları oluşturan firma profillerini genel olarak paylaşabilir misiniz?

Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliğinin faaliyet gösterdiği Trabzon, Rize, Artvin ve Gümüşhane illerini içine alan Doğu Karadeniz Bölgesinden;  2017 yılında 118 Ülkeye toplam 1 Milyar 460 Milyon USD (1.460.000.000 $) tutarında ihracat gerçekleştirilmiştir.

Bölge içinde toplam ihracatın %75’i KOBİ statüsündeki ihracatçı firmalarımız tarafından gerçekleştirilmektedir. Geriye kalan % 25’lik ihracat dilimini ise sayısı 5 olan Büyük Ölçekli Firmalar tarafından gerçekleştirilmiştir.

18 ilin yer aldığı Karadeniz Bölgesi ihracatının üçte biri olan %33 lük kısmı tek başına Trabzon ili tarafından gerçekleştirilmekte ve Trabzon ili Karadeniz Bölgesi illeri içinde birinci sırada yer almaktadır. Bunun yanında Trabzon ili Türkiye geneli en fazla ihracat gerçekleştiren İl sıralamasında 81 il içinde 16’ncı sırada bulunmaktadır ve 1 Milyar Doların üzerinde ihracat gerçekleştiren iller arasında yer almaktadır.

4. Doğu Karadeniz bölgesinin ihracatında lokomotif sektör hangisi?

Doğu Karadeniz Bölgesi ihracatı tarım ürünleri ağırlıklı bir yapı arz etmekte ve bu kapsamda da Bölgeden yapılan ihracatın %57 si fındık ve mamülleri ve %20 si de yaş meyve sebze ürünlerinden oluşmaktadır.

Bölgeden en çok ihraç edilen ürün ve sektörler; fındık, taze meyve sebze, balık, balık unu ve balık yağı, çay, madencilik ürünleri, makine, oto yedek parçası, mobilya, iş ayakkabıları, plastik mutfak eşyası, elektrikli eşyalar ve inşaat-yapı malzemeleridir.

Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliğine kayıtlı firmalar Türkiye toplam taze meyve sebze ihracatının büyük bölümünü gerçekleştirmektedir. Rusya Federasyonu’na en fazla taze meyve sebze ihracatı Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği üyesi ihracatçılar tarafından gerçekleştirilmektedir.   Toplam Türkiye’den gerçekleştirilen taze meyve ve sebze ihracatının %15’i, Rusya Federasyonu’na yapılan ihracatın % 35 i Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği üyesi firmalar tarafından gerçekleştirilmektedir.  

Ülkemizden gerçekleştirilen fındık ihracatının iller bazında sıralamasında Trabzon ilimiz birinci sırada yer almakta ve yıllık fındık ihracatının % 45’i tek başına Trabzon ilimiz tarafından gerçekleştirilmektedir. Miktar olarak da yine toplam ihraç edilen fındık miktarının %43.5 i Trabzon ilimiz tarafından gerçekleştirilmekte ve sektörün en önde gelen fındık işleme ve ihracatçı firmaları Trabzon ilinde faaliyet göstermektedir. 2017 yılında Trabzon ilimizden 117.308 Ton karşılığı 831.692.617 USD tutarındaki fındık ihracatı gerçekleştirilmiştir.  

Trabzon’un toplam ihracatı içinde % 22’lik paya sahip olan yaş meyve sebze ihracatı, ihraç edilen ürün sıralamasında 2’nci sırada yer almaktadır. 2017 yılında Trabzon ilinden gerçekleşen toplam yaş meyve sebze ihracatında, bir önceki yıla oranla değer bazında % 36, miktar bazında ise % 21’lik artış yaşanmıştır. Trabzon ilinden 2017 yılında toplam 418.564 Ton karşılığı 261.644.452 USD tutarında yaş meyve sebze ihraç edilmiş olup, yapılan bu ihracatla Türkiye genelinden ihraç edilen toplam yaş meyve sebzenin (2,2 Milyar $ ) değer bazında % 24’üne tekabül etmektedir.
 
Rusya Federasyonu’na en fazla yaş meyve sebze ihracatı Trabzon merkezli firmalar tarafından gerçekleştirilmekte olup, bu kapsamda da Rusya Federasyonu’na yaş meyve sebze ihracatında Trabzon ili 1 inci sırada bulunmaktadır. Toplamda Rusya Federasyonu’na 2017 yılında gerçekleştirilen yaş meyve sebze ihracatının %30 u Trabzon ili tarafından gerçekleştirilmiştir.

Bölgeden, başta Avrupa Birliği ülkeleri olmak üzere, Rusya Federasyonu, Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri, Orta Doğu, Afrika ülkeleri, Çin Halk Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Hindistan, Güney Kore gibi 118 değişik ülkeye ihracat yapılmaktadır.

5. Üyeleriniz arasında yaklaşık olarak kaç KOBİ bulunuyor ve ağırlıklı olarak hangi sektörlerde faaliyet gösteriyorlar?

Birliğimize kayıtlı firmaların %95 i KOBİ statüsündeki firmalar oluşmaktadır. Doğu Karadeniz Bölgesi sanayisi tarımsal ürün imalatı ağırlıklı bir yapı arz etmesi nedeniyle, fındık ve mamülleri, çay üretimi ve yaş meyve sebze paketleme ve işleme sanayisi ihracatçı firmaların faaliyet gösterdiği ana sektörlerdir. Bunun yanında, son yıllarda makine ve imalat sanayisinde de hızlı bir gelişme arz etmekte ve bu sektörde faaliyet gösteren firmaların ihracatı da her geçen gün artış göstermektedir.