Bu ayki konuğumuz Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı İlyas Edip Sevinç. Sohbetimizin belkemiğini Karadeniz dendiğinde ilk akla gelenlerden biri olan fındığın ihracat serüveni oluşturdu.

Röportaj: Emel Lakşe

 
Okuyucularımıza Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nden kısaca bahseder misiniz?
 
Bugünkü Karadeniz İhracatçı Birlikleri'nin nüvesini oluşturan Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği 1940 yılında Türkiye Fındık İhracatçıları Birliği olarak merkezi Giresun'da olmak üzere kurulmuş, 1951 yılında Karadeniz Fındık İhracatçıları Birliği, 1986 yılında yapılan bir düzenleme ile de Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği adını almıştır.

Fındığın Karadeniz’in en önemli ihracat kalemi olduğunu biliyoruz. İhracatla ilgili rakamları paylaşır mısınız? En çok hangi ülkelere ihracat yapılıyor?

2015 yılında ülkemiz fındık ihracatı 2,8 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir ki, bu fındık ve mamulleri sektörü için bir rekor teşkil etmektedir. Öte yandan, fındık ihracatından elde edilen dövizin hiçbir ithal girdisi içermediği için net döviz girdisi olduğunu da vurgulamak yerinde olacaktır.

2015 yılında toplam 112 ülkeye fındık ve mamulleri ihracatı gerçekleştirilmiştir. Fındık ihracatımız ağırlıklı olarak AB ülkelerine gerçekleştirilmekte olup, bu tek pazara bağımlılığın getirdiği riskleri azaltmak için kurulmuş olan Fındık Tanıtım Grubu 1995 yılından bu yana reklam ve tanıtım faaliyetlerine aralıksız olarak devam etmektedir. Arzu edilen sonuçlara henüz tam olarak ulaşılamamışsa da yakın zamanlara kadar AB ülkelerinin fındık ihracatımızda % 85 olan payı % 73 seviyelerine düşürülmüştür.

Fındık ihracatımızda ilk 5 sırada yer alan ülkeler ve ihracatımızdan aldığı paylar sırasıyla şöyledir: Almanya (% 25), İtalya (% 21), Fransa (% 10), Polonya (% 5), Kanada (% 4)

Arka planda üreticilerin ya da ihracatçıların genel olarak karşılaştıkları sorunlar neler?

1964 yılında halisane düşüncelerle başlayan ancak zaman içinde siyasi mülahazalarla popülist uygulamalara dönüşen ve fındıkta tüm zamanların en önemli yapısal sorunu haline gelen Devlet Destekleme Alımları, hükümetimizin akılcı, cesurane ve takdire şayan radikal kararı ile Temmuz 2009 tarihinde sona erdirilmiş ve her alanında dünya lideri olduğumuz fındıkta, bu tarihten itibaren serbest piyasa ilkelerinin ve şartlarının geçerli olduğu pazar dinamiklerine kavuşulmuştur. “Serbest Piyasa Ekonomisi”ne devam edilmesi, serbest piyasa koşullarından ve üretici desteklenmesinin ön planda tutulduğu politikalardan hiçbir şekilde vazgeçilmemesi gerekmektedir.
 
Fındık ihracatı 2015’te rekora imza atmıştı ve geçtiğimiz günlerde yayınlanan bir habere göre de bu yılın ilk altı ayında da hedeflerinizin üzerine çıkmış görünüyor. Birlik olarak önümüzdeki aylar ve yıllar için hedefleriniz ve öngörüleriniz neler?

Tarımsal bir ürün olan fındıkta ihracat miktar ve değeri rekolte miktarına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Ancak rekoltede bir sıkıntı olmadığı takdirde, ülkemiz fındık ve mamulleri ihracatının miktar bazında 275–300 bin ton/iç seviyelerinde gerçekleşmesi olağan hale gelmiştir. Öte yandan ihraç fiyatlarının oluşması da doğrudan rekolte miktarı ile ilgili olduğu için ve bu aylarda rekoltenin ne olabileceği konusunda hiçbir tahmin yapmak mümkün olmadığından,  2016 yılında döviz girdisinin ne olabileceğini şimdiden söylemek doğru olmaz. Ama genel olarak hedefimiz her yıl hem miktar hem de değer olarak ihracatımızı bir önceki yıla göre artırmaktır.

Türkiye İhracatçı Birlikleri’nin 2023 ihracat rakamı hedefi oldukça iddialı: 500 milyar dolar. Birlik olarak bu rakama ulaşmada hiç kuşkusuz sizin de payınız büyük olacak. Bu çerçevede önümüzdeki 7 yıl içinde ne gibi projelere imza atmayı planlıyorsunuz?

Fındık ve mamulleri sektörü olarak 2023 yılında 350.000 ton/iç fındık ihracatı ve bunun karşılığında 3,5 milyar USD hedefimiz bulunmaktadır. 2015 yılında gerçekleşen ihracat rakamları göz önünde bulundurulduğunda, özellikle serbest piyasa ekonomisinin devam etmesi halinde bu hedefimize ulaşacağımıza inancımız tamdır.