20 MİLYARI AŞAN İHRACAT DEĞERİ
 
Bu ayki konuğumuz 20 milyar doları aşan ihracat değeri ile ülkemizin 2. en büyük birliği olan Uludağ İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Orhan Sabuncu. Sabuncu ile ihracatın aslan payını oluşturan otomotiv sanayiini, 2023’te hedeflenen 500 milyar dolarlık ihracat rakamına ulaşmak için hayata geçirilecek projeleri konuştuk.

Röportaj: Emel Lakşe

Uludağ İhracatçılar Birliği(UİB) ne zaman kuruldu, misyonu nedir?

Uludağ İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği 1986 yılında kararlaştırılan Bakanlar Kurulu Kararı gereğince; dış ticarete ilişkin konularda çalışmalar yapmak, bu kapsamda; kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör kuruluşları ve ulusal ve uluslararası kuruluşlar nezdinde üyelerinin menfaatlerini ülke çıkarları çerçevesinde koruyucu ve geliştirici çalışmalar yapmak, ihracatçılar arasında mesleki ve ahlaki dayanışmayı sağlamak amacıyla Bursa'da kurulmuştur.

Toplam kaç üyeniz bulunuyor?

Kurulduğunda 100 üye ile faaliyetine başlayan Uludağ İhracatçı Birlikleri'nin, 2015 yılı Kasım ayı itibariyle Türkiye'nin 45 ilinde toplam 4.375 aktif üyesi bulunmaktadır. Uludağ İhracatçı Birlikleri çatısı altında farklı sektörlerde faaliyetlerini sürdüren özel bütçeye sahip ve tüzel kişiliği haiz olan 5 birlik faaliyet göstermektedir. Bu birlikler;
  • Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği,
  • Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği,
  • Uludağ Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği,
  • Uludağ Meyve Sebze Mamulleri İhracatçıları Birliği ve
  • Uludağ Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği
Uludağ İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği, 2015 yılı Ocak-Kasım ayı itibariyle 20,2 milyar dolar ihracat değeri ile Türkiye'nin en büyük ikinci birliği olarak konumunu korumaktadır. Geriye dönük 12 ayda ise 22 milyar 14 milyon dolarlık ihracat rakamına ulaşılmıştır.

İhracatçı birliklerinin amaçları ve görevleri nedir, genel anlamda ne gibi bir hizmet verirler?

İhracatçı Birlikleri, ihracatçıları örgütlendirmek ve iş birliğini geliştirmek suretiyle ihracatı artırarak ekonomik gelişmeye katkıda bulunmak üzere kurulan meslek kuruluşlarıdır. Türkiye çapında bölgesel ve sektörel ayrımlara göre, 13 Genel Sekreterlik altında faaliyet gösteren 59 İhracatçı Birliği çalışmalarını sürdürmektedir.

UİB'nin temel amacı, iştigal sahası içindeki sektörlerde; Türkiye'nin ihracat potansiyelini artırmak, ihracat performansını yükseltmek ve yurt içinde-yurt dışında fuar organizasyonları gerçekleştirip, alım heyeti ve ticaret heyeti organizasyonları yapmak suretiyle ihracatçılarımızın yurt dışında tanıtılmasına katkıda bulunmaktır. UİB bu amaca ulaşmak için çok sayıda görev ve faaliyet icra etmektedir. Bunlardan bazıları şu şekilde özetlenebilir:
  • İhracat Rejim Kararı ve İhracat Yönetmeliği çerçevesinde üyelerinin ihracata yönelik işlemlerini gerçekleştirmek,
  • İhracatçıları örgütlendirmek ve iş birliğini geliştirmek suretiyle ihracatı artırarak ekonomik gelişmeye katkıda bulunmak,
  • Dış ticaretin ülke menfaatine uygun olarak gelişmesini sağlamak, Dış ticarete ilişkin konularda çalışmalar yapmak, bu kapsamda; kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör kuruluşları ve ulusal ve uluslararası kuruluşlar nezdinde üyelerinin menfaatlerini ülke çıkarları çerçevesinde koruyucu ve geliştirici çalışmalar yapmak,
  • İhracatçılar arasında mesleki ahlâk ve dayanışmayı sağlamak,
  • Sektörü ile ilgili mevcut eğitim ve öğretim kurumlarına yardımda bulunmak, yenilerinin kurulmasına öncülük etmek ve katkıda bulunmak,
  • Devlet Yardımları kapsamında ihracatçı birliklerince yapılan işlemleri yerine getirmek,
  • TİM tarafından verilecek dış ticarete ilişkin diğer görevleri yapmaktır.

 
Eğitim, her alanda olduğu gibi birliğinizin faaliyet alanlarında da hiç kuşkusuz çok büyük önem taşıyor. Eğitim desteklerinizden bahsedebilir misiniz?
 
Ülkemizde otomotiv endüstrisinin rolü genel ekonomi içinde artan bir grafik çizerken, sektörün nitelikli insan kaynağı ihtiyacının karşılanması için Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu’nca; otomotiv endüstrisinin gereksinimini karşılayacak nitelikte insan kaynağının yetiştirilmesi amacıyla masrafları OİB tarafından karşılanmak suretiyle, mülkiyeti Hazine’ye ve kullanım hakkı Milli Eğitim Bakanlığı'na devredilen OİB Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi yaptırılmıştır. 2010-2011 öğretim yılında faaliyete geçen okul, yurt çapında merkezi sistemle yapılan seçme ve yerleştirme sınavı ile öğrenci almaktadır.

En son teknolojiyle donatılan bir örnek proje niteliğindeki okulda 6 farklı programda eğitim veriliyor. OİB Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi toplam 720 öğrencinin öğrenim görebileceği fizik, kimya ve biyoloji laboratuvarlarının yanı sıra 6 adet atölye, 24 adet derslik, 720 kişilik spor salonu, 300 öğrenci kapasiteli pansiyon, 511 kişilik çok amaçlı salon ve 4 daireli lojmanı ile çok önemli bir eğitim kompleksidir. Ayrıca, birlik olarak hayata geçirilen Meslek Lisesi projesi ile ülkemize sosyal sorumluluk alanında yaptığı katkılar nedeniyle Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından TBMM Üstün Hizmet Ödülü' ile ödüllendirilmiştir.

Bununla birlikte Uludağ İhracatçı Birlikleri olarak her yıl hizmet içi ve üyelere yönelik olarak eğitim ve seminerler düzenlenmektedir.2015 yılı itibariyle üyelere yönelik 34 ve hizmet içi 16 olmak üzere toplam 50 eğitim gerçekleştirilmiştir. Eğitimler ile ilgili duyurularımız web sayfamızda (www.uib.org.tr) yayınlanmaktadır.

Türkiye’nin ihracatının aslan payı neredeyse her zaman otomotiv sektörü tarafından gerçekleştiriliyor ve bu sektörün kalbinin attığı yer Bursa. Bu çerçevede okuyucularımıza rakamlar bazında biraz bilgi verebilir misiniz?

Dünyanın en büyük 17’nci ekonomisine sahip Türkiye’de otomotiv ana ve yan sanayi, çok önemli bir itici güç durumundadır. AB’nin ikinci büyük ticari araç üreticisi olan otomotiv endüstrisi, motorlu taşıt araçları üreten ana sanayi ile bu taşıt araçlarında kullanılmak üzere uygun aksam, parça, modül ve sistem üreten yan sanayiden oluşmaktadır.

İhracatın bir numaralı sektörü olan otomotiv endüstrisi, 20 milyar doların üzerinde ihracat hacmine sahiptir. Otomotiv endüstrisi, 50 bini ana sanayi, 200 bini de yan sanayi olarak 250 bin kişiyi istihdam etmekte, bu rakamlara bayiler, lojistik, yetkili ve özel servisler de dahil edildiğinde istihdam rakamı 1 milyon 250 bini bulmaktadır.

Bursa’yı diğer illere göre güçlü kılan sektör de hiç kuşku yok ki otomotivdir. Bursa ülkemiz otomotiv üretiminin merkezi konumunda bulunmaktadır. Bunlara ilaveten şehirde ana sanayi firmalarını destekleyen güçlü bir yan sanayi ve otomotiv sektörü için yetişmiş insan gücü de bulunmaktadır. Ülkemizde yabancı ortaklı ilk otomotiv şirketleri olan Tofaş ve Oyak Renault 1970’li yıllarda Bursa’da kurulurken, Türkiye’nin ilk Organize Sanayi Bölgesi de 1961 yılında yine Bursa’da kurulmuştur. BTSO verilerine göre 2015 yılı itibariyle Bursa’da faaliyet gösteren otomotiv ana ve yan sanayi firma sayısı 1.749’dur. Bursa’da ayrıca 500’ün üzerinde otomotiv ihracatçısı firma bulunmaktadır.

Otomotiv sektörünün Bursa ihracatından aldığı pay 2012 yılında %60, 2013 yılında %62, 2014 yılında %58’dir. 2015 Ocak-Kasım dönemi itibariyle aldığı pay ise %60’dır. Şehrimizde hem ana sanayi firmalarımızda tedarik sağlayan, hem de yoğun olarak ihracat yapan çok sayıda yan sanayi firması da bulunmaktadır. Türkiye motorlu taşıt ihracatı 2014 yılı Ocak-Ekim dönemi itibariyle, 806.825 adet olarak gerçekleşmiştir. Bursa ili motorlu taşıtlar ihracatı ise aynı dönemde 358.361 adet gerçekleşerek, toplam motorlu taşıt ihracatında %44 paya sahip olmuştur.

Türkiye İhracatçı Birlikleri’nin 2023 ihracat rakamı hedefi oldukça iddialı: 500 milyar dolar. UİB olarak bu rakama ulaşmada hiç kuşkusuz payınız büyük olacak. Bu çerçevede önümüzdeki 7 yıl içinde ne gibi projelere imza atmayı planlıyorsunuz?

Günümüzün yoğun rekabet ortamında öne çıkabilmek için teknoloji ve inovasyon ağırlıklı, katma değeri yüksek ürünlere ihtiyaç duymaktayız. İhracatçı sektörlerimiz de bu bilinçle davranarak, üretim merkezi konumlarını, inovasyon, Ar-Ge ve tasarım merkezi konumuna dönüştürmeyi hedeflemelidirler. İhracatta katma değeri yüksek ürüne ağırlık vermenin yolu, Ar-Ge, inovasyon, tasarım ve markalaşmadan geçmektedir. Gelecek hedeflerimize ulaşmak için özgün tasarımlı, katma değeri yüksek, ileri teknolojili ürünler geliştirebilmeliyiz. Ar-Ge harcamalarının GSYİH içerisindeki oranının %1’e yükselmesi olumludur. Bunu %3’e yükseltmek temel hedeflerimizden birisi olmalıdır.
 
Türkiye uzun yıllar sonra kendine her sektörde kısa, orta ve uzun vadeli hedefler belirleyen bir ülke konumuna gelmiştir. İhracat da dahil olmak üzere bu hedeflerin oldukça önemli olduğunu düşünüyoruz. Ancak, ihracat için koyulan hedeflerin yakalanabilmesi adına sanayinin ciddi anlamda destek görmesi gerekmektedir. Bugün ihracatçıların bu hedefleri benimsemeleri için kendileri dışında gelişen olaylardan etkilenmemesi, inovasyonu merkezine alan bir üretime odaklanması gerekiyor. Yüksek katma değerli ürün ihracatı yapabilmek adına tasarım ve markalaşma konusuna ciddi mesai harcanması ve bunun desteklenmesi bir devlet politikası haline gelmelidir.

Birliğimizin en önemli misyonlarından birisi endüstrinin ihracat hacmini artırmaktır. UİB olarak sadece AB ülkelerine yönelik değil, ağırlıklı olarak alternatif pazarlara yönelik ülke bilgilendirme seminerleri, ticaret ve alım heyetleri düzenliyor, bu ülkelerde yapılan sektörel fuarlara milli katılım organizasyonları gerçekleştiriyoruz. Fuar izlenimlerimiz son derece olumlu, katılımcı firma sayılarından memnunuz. Faaliyetlerimiz ile ilgili genel olarak firmalarımızdan da olumlu geri dönüşler alıyoruz. Ayrıca önümüzdeki yılların faaliyetlerini belirlerken de mümkün olduğunca firmalarımızdan gelen önerileri ve geri dönüşleri de dikkate almaya çalışıyoruz. Ülkemizde fuar katılımlarına ciddi teşvikler verilmekte, markalaşma ve Ar-Ge desteklenmektedir. Bu konularda sektörümüz ve Birliğimiz de yoğun çalışma içerisindedir, 2023 hedeflerimiz doğrultusunda bu alandaki çabalarımız artarak devam edecektir.