Uzmanlarımız sorularınızı yanıtlıyor.
Bu bölümde Bankamız ürün ve hizmetleri konusunda öğrenmek istediğiniz konular uzmanlarımız tarafından cevaplandırılmaktadır.Soru sormak istediğiniz katagoriyi aşağıdaki listeden seçebilirsiniz.

İşletmelerde mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşlar bakımından 7143 sayılı Kanun kapsamında düzeltme başvurusu nasıl ve ne zamana kadar yapılmalıdır?
 

İşletmelerde mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan emtia, makine, teçhizat ve demirbaşların, 31 Ağustos 2018 tarihine (bu tarih dahil) kadar, bildirim tarihindeki rayiç bedelle değerlenmek suretiyle, KDV yönünden bağlı olunan vergi dairelerine beyanname ve ekindeki envanter listesi ile beyan edilmesi gerekmektedir.
 

Tamer AKSOY

Bedelli askerlik için işten ayrılan çalışanların işsizlik maaşı alma hakları bulunuyor mu? Bunun şartları nelerdir?

Muvazzaf yani vazifeli ve zorunlu olarak askere gidecek olan sigortalıların bu gerekçeyle istifa ederek tazminatlarını alma hakları bulunuyor. Bu sigortalıların SGK’ya çıkış bildirimlerinde de askerlik kodu işaretlendiğinde işsizlik maaşı alma hakları da doğuyor. Bedelli askerlikte de 21 günlük zorunlu bir eğitim olduğu için aynı şartlar geçerli. Eğer işten ayrıldıktan sonra 90 gün içinde askere giderse sigortalı için işsizlik maaşı hakkı doğar. Son 3 yılda 600 gün sigorta pirimi yatmış ve son 120 günde de kesintisiz primi ödenmiş ise işsizlik maaşı alma hakkı doğar. Askerlik süresince işsizlik maaşı alınamayacağı için terhis sonrasında 30 gün içinde İŞKUR’a başvurmak gerekiyor.

Askerlik dolayısıyla işten ayrılmayıp işsizlik maaşı almayı hak edecek şekilde çıkartılan bir sigortalı İŞKUR’a başvurarak işsizlik ödeneği almaya başlar. Bu sigortalı ödeneği aldığı sırada askere giderse maaşı kesilir. Terhis sonrasında kalan maaşlarını almaya devam eder.
 

Faruk ERDEM

Personelimizden iki tanesi bedelli askerlik yapmak istiyor. Bu personelimiz için nasıl bir uygulama yapacağız. Ücretsiz izinde maaş ödeyecek miyiz?
 

Bedelli askerlik yasası yayımlandı ve bildiğiniz gibi başvurular da başladı. Yasada öncekilerden farklı olarak kurum ve kuruluşlarda çalışan sigortalıların 21 gün boyunca ücretsiz izinli sayılacağı da hüküm altına alındı. Dolayısıyla askere gidecek çalışanınızı 21 gün ücretsiz izinli olarak kabul edeceksiniz. Ücretsiz izin süresince yasa gereğince herhangi bir ücret ödenmemektedir. Herhangi bir çalışma olmadığından dolayı prime esas kazanç da oluşmayacaktır. Dolasıyla prime esas kazanç matrahı oluşmadığı için herhangi bir sigorta primi de ödenmesi gerekmemektedir. Ücretsiz izinli günler için Sosyal Güvenlik Kurumu’na eksik gün bildirimi yapılır. Bu süre içerisinde iş sözleşmesi askıda kalacaktır. Bunun dışında en az 1 yıl kıdemi olan çalışanınız askerlik gerekçesi ile işten ayrılmak isterse 1475 sayılı yasanın 14. maddesi gereğince kıdem tazminatını da hesaplayıp ödemelisiniz.
 

Faruk ERDEM

KDV’nin hatalı olarak fazla hesaplanmış olması hâlinde ne şekilde işlem yapılır?

Fazla veya yersiz olarak hesaplanan vergi, öncelikle satıcı tarafından alıcıya iade edilecektir. Alıcının indirim hakkı bulunan mükellef olmaması durumunda, satıcının söz konusu fazla veya yersiz KDV tutarını alıcıya ödediğini gösterir bir belge ile vergi dairesine başvurması gerekmektedir. Alıcının indirim hakkı bulunan bir mükellef olması durumunda ise satıcının fazla veya yersiz KDV tutarını alıcıya ödediğini gösterir belgeye ek olarak, alıcının fazla veya yersiz KDV tutarını indirim hesaplarından çıkarmak suretiyle düzeltme yaptığının alıcının vergi dairesinden alınacak bir yazıyla tevsiki de istenecektir.

Satıcının, fazla veya yersiz olarak hesaplanan vergiyi alıcıya ödediğini gösterir belge ve indirim hakkı bulunan alıcıların düzeltmeyi yaptığını gösterir vergi dairesi yazısı ile birlikte beyanlarını düzeltmesi gerekmektedir. Bu kapsamda fazla veya yersiz hesaplanan KDV tutarı, ilgili dönem beyannamesinden tenzil edilir ve sonraki dönemler de buna göre düzeltilir.

Fazla veya yersiz olarak ödendiği iddia edilen KDV’nin satıcı tarafından iade olarak talep edilebilmesi için; KDV beyannamesinde hesaplanan KDV olarak beyan edilmesi ve beyana konu edildiği dönem ile iade talep edilen dönem arasında asgari söz konusu KDV tutarı kadar ödenecek KDV çıkması gerekmektedir.

- Beyan edilen dönemle iade talep edilen dönem arasında, fazla veya yersiz uygulanan KDV tutarından daha düşük tutarda ödenecek KDV çıkması durumunda, sadece bu tutar iadeye konu edilebilecektir.

- Beyan edilen dönemle iade talep edilen dönem arasında ödenecek KDV çıkmaması durumunda ise sadece düzeltme yapılacak olup iade söz konusu olmayacaktır.
 

Tamer AKSOY

Yeni çıkarılan bir ürünün tanıtımı amacıyla, bedelsiz olarak dağıtılmak üzere hazırlanmış numuneler için KDV hesaplanması gerekir mi?
 

Numune olarak dağıtılan mallar, işletmeler bakımından pazarlama gideri niteliğinde olup bedel alınmaksızın teslim edilmesi, ticari teamüllere uygun nitelikte ve miktarda olması, firmanın unvanının yanı sıra para ile satılmayacağını belirten bir şerhi taşıması, ayrıca bir satışa konu olmayacak şekilde verilmesi koşuluyla bunlar için KDV hesaplanmaz.
 

Tamer AKSOY

Ücret alacaklarında zaman aşımı süresi var mıdır?
 

Ücret alacaklarındaki zaman aşımı süresi beş yıldır. Yolluk, ikramiye, izin ücreti ve fazla çalışma ücretleri de aynı süreye tabidir.
 

Av. Özlem KAYHAN

Ücretin dokunulmayan kısmı yani saklı kısmı var mıdır?

İşçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Ancak, işçinin bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından taktir edilecek miktar bu paraya dahil değildir. Nafaka borcu alacaklılarının hakları saklıdır.

Av. Özlem KAYHAN

Tekstil işi yapıyoruz. Yurt dışındaki bir firma bizden fason iş yapmamızı, ürün üzerine de üretim yeri olarak bir Avrupa ülkesinin adını yazmamızı istiyor. Biz bu talebi kabul edersek ihracat aşamasında fikri ve sınaî mülkiyet hakları bakımından bir problem yaşar mıyız?

Dış ticaret işlemleri adına fikri ve sınaî haklar mevzuatına göre korunması gereken haklar ile ilgili olarak gerekli düzenlemelere baktığımızda, konunun temelde ve geniş olarak Gümrük Kanunu’nun 57’nci maddesi ve Gümrük Yönetmeliği’nin 99 ila 111’inci maddelerinde ele alındığı görülmektedir. Söz konusu düzenlemelerin incelenmesinde, mevcut düzenlemelerin esas itibarıyla ithalata dönük koruyucu uygulamalar içerdiği, ihracat için ise daha sınırlı oldukları anlaşılmaktadır.

Türkiye’de üretilen ihraç eşyasının üzerine Türkiye'den başka bir ülkede üretildiğini belirten bir ifadenin yer alması ile ilgili olarak, Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2009/19 sayılı Genelgesi bulunmaktadır. Bu Genelge ile; tamamen veya kısmen yerli girdi kullanılmak suretiyle Türkiye’de üretilen ancak ihraç edilecek olan eşyanın üzerine, alıcısının talebi doğrultusunda, Türkiye'den başka bir ülkede üretildiğini belirten bir ifadenin yer aldığı eşyanın ihracına, gümrük mevzuatında aksine bir hüküm bulunmadığı hususu da dikkate alınarak, izin verilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Dolayısıyla, belirlenen durum/koşul içerisinde kalınmak şartıyla, yapacak olduğunuz ihracat işleminde bir sakınca bulunmamaktadır. Ancak, alıcı tarafından fikri ve sınaî mülkiyet haklarını ihlal edebilecek herhangi bir marka, işaret benzeri unsurun ürün üzerinde yetkisiz uygulamasının talep edilmesi halinde, konunun fikri ve sınaî haklar kapsamına gireceğinin bilinmesinde fayda bulunmaktadır.
 

Levent ÖZKARDEŞ

Telefon malzemeleri ve elektronik üzerine küçük bir dükkânım var. İnternet üzerinden sipariş vererek Çin’den posta ile az az vergisiz telefon aksesuarı, küçük elektronik eşya gibi mallar getirmeyi ve dükkanımda satmayı düşünüyorum. Sıkıntı olur mu?

2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 45’inci maddesi ile posta veya hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen eşyaya uygulanacak muafiyetler belirlenmiştir. Bu çerçevede, Türkiye’deki bir kişiye posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen, bedeli gönderi başına toplam 22 Euro'yu geçmeyen eşya ile 150 Euro’yu geçmeyen kişisel kullanıma mahsus kitap veya benzeri basılı yayına muafiyet tanınacağı düzenlenmiştir. Bununla birlikte, aynı madde ile, muafiyetin aynı kişi tarafından kullanılmasının süreklilik arz ettiğinin tespiti halinde muafiyetin kullanımına sınırlama getirilebileceği de ifade edilmiştir.

Konuya ilişkin Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2014/07 sayılı Genelgede; posta veya hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen söz konusu eşyaya muafiyet uygulanmasında, eşyanın ticari miktar ve mahiyette olup olmadığı veya bir gerçek kişiye ya da tüzel kişiye gelip gelmediğinin önem arz etmediği kayıtlıdır. Ancak, Genelge ile açıklanmak istenen durum tek ya da az sayıda olan taşıma işlemi olup söz konusu işlemin sıklıkla tekrarlanması hâli değildir.

Uygulamaya bakıldığında, muafiyetin aynı kişi tarafından kullanılmasının süreklilik arz ettiğinin tespiti halinde, yani aynı kişinin sürekli aynı ya da benzer malları muafiyetten yararlanarak yurda getirmek istediğinin belirlenmesi halinde, her ne kadar uygulamaya ilişkin açık bir düzenleme bulunmasa da Gümrük İdaresince durum ticari olarak değerlendirilmekte ve bu kapsamda işlem yapılmaktadır.
 

Levent ÖZKARDEŞ

Çalışanlarımızdan hangi hallerde ücret kesintisi yapabiliriz?
 

4857 sayılı Kanun'un 38'nci Maddesi'ne göre ücret kesme cezasının uygulama koşulları şu şekilde sıralanabilir: İşveren, toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez. (4857 sayılı Kanun md. 38/1).

İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesi gerekir. (4857 sayılı Kanun md. 38/2).

İşçi ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelikten veya parça başına yahut yapılan iş miktarına göre verilen ücretlerde işçinin iki günlük kazancından fazla olamaz. Ücret kesintisi yapmadan önce bunlara dikkat etmenizi öneririm.
 

Faruk ERDEM